Wycofanie zaświadczenia A1… i co dalej?

Autorka: dr Katarzyna Styrna-Bartman LL.M. – radca prawny, specjalistka w zakresie prawa delegowania pracowników do Niemiec i reprezentowania firm delegujących w sporach z niemieckimi firmami. Autorka bloga bartmanlegalupdates.com.

Spis treści:

1. Dlaczego ZUS cofa zaświadczenia A1?
2. Dlaczego tak się dzieje?
3. Znacząca działalność w Polsce a cofnięcie A1
4. Dlaczego cofnięcie zaświadczenia A1 jest takim zaskoczeniem?
5. Cofnięcie A1 a niemieckie składki społeczne
6. Czy po cofnięciu A1 trzeba płacić składki w Niemczech?
7. Czy można odwołać się od decyzji ZUS?
8. Cofnięcie zaświadczenia A1 - co dalej?
9. Sekcja FAQ

Dzisiejszy wpis chciałabym „zadedykować” wszystkim przedsiębiorcom - zwłaszcza prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą, którym ZUS cofnął zaświadczenie A1, często po kilku latach prowadzenia działalności w ramach oddelegowania do Niemiec.

Takich sytuacji jest obecnie coraz więcej, a problem dotyczy przede wszystkim przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą głównie na rynku niemieckim.

Dlaczego ZUS cofa zaświadczenia A1?

Wyobraźcie sobie sytuację, w której Wasza firma jest zarejestrowana w Polsce w CEIDG, opłacacie składki ZUS, regularnie uzyskujecie zaświadczenia A1 i przez lata działacie w przekonaniu, że wszystko odbywa się zgodnie z przepisami.

I nagle po kilku latach otrzymujecie decyzję ZUS o cofnięciu zaświadczenia A1 za okresy wsteczne. Czasami nawet za kilka lat.

Dlaczego tak się dzieje?

Najczęściej dlatego, że dokumentacja dotycząca wydanych wcześniej zaświadczeń A1 przez długi czas nie była szczegółowo analizowana. Dopiero po latach ZUS dokonuje bardziej wnikliwej kontroli i dochodzi do wniosku, że przedsiębiorca prawdopodobnie nie spełniał warunków do pozostania w polskim systemie ubezpieczeń społecznych.

Znacząca działalność w Polsce a cofnięcie A1

W praktyce problem najczęściej dotyczy niewystarczających obrotów osiąganych na terytorium Polski.

Zgodnie z obowiązującymi zasadami działalność prowadzona w Polsce powinna generować około 25% całkowitych obrotów przedsiębiorstwa.

Problem ten dotyczy szczególnie tych firm, które mimo rejestracji działalności w Polsce, faktycznie koncentrują swoją działalność biznesową głównie na rynku niemieckim.

A takich przedsiębiorców jest naprawdę wielu.

Dlaczego cofnięcie zaświadczenia A1 jest takim zaskoczeniem?

Przedsiębiorca przez lata funkcjonuje w przekonaniu, że:

prowadzi działalność zgodnie z prawem,

• podlega pod polski ZUS,
• regularnie otrzymuje A1,

a więc jego sytuacja prawna jest stabilna.

Tymczasem decyzja ZUS pojawia się nagle i wywołuje lawinę pytań:

• Czy grożą mi zaległe składki?
• Czy niemieckie instytucje się tym zainteresują?
• Czy DRV może żądać zapłaty składek w Niemczech?
• Czy dostanę karę?
• Czy można jeszcze coś zrobić?

Cofnięcie A1 a niemieckie składki społeczne

Tutaj pojawia się najważniejszy aspekt całej sprawy.

Jeżeli przedsiębiorca nie spełniał warunków do objęcia polskim systemem ubezpieczeń społecznych w okresie oddelegowania, wówczas - co do zasady - automatycznie podlega pod przepisy niemieckiego prawa ubezpieczeń społecznych.

Wynika to z podstawowej zasady europejskiego prawa zabezpieczenia społecznego, zgodnie z którą przedsiębiorca lub pracownik podlega systemowi ubezpieczeń tego państwa, na którego terytorium faktycznie wykonuje pracę.

Zaświadczenie A1 jest wyjątkiem od tej zasady, a wyjątki interpretuje się bardzo ściśle.

Właśnie dlatego A1 nie jest zwykłą formalnością, choć niestety w praktyce bardzo często jest w ten sposób traktowane.

Czy po cofnięciu A1 trzeba płacić składki w Niemczech?

Nie zawsze.

I właśnie dlatego każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.

Niemiecki system ubezpieczeń społecznych działa inaczej niż system obowiązujący w Polsce. Nie każda działalność gospodarcza wykonywana na terytorium Niemiec podlega obowiązkowym składkom społecznym.

Znaczenie ma m.in.:

• rodzaj wykonywanej działalności,
• sposób współpracy z kontrahentami,
• liczba klientów,
• model prowadzenia działalności,
• oraz stopień niezależności przedsiębiorcy.

Czy można odwołać się od decyzji ZUS?

Oczywiście.

Jak od każdej decyzji administracyjnej, również od decyzji o cofnięciu zaświadczenia A1 można wnieść odwołanie do sądu.

I w wielu przypadkach warto z tej możliwości skorzystać, zwłaszcza wtedy, gdy decyzja ZUS została wydana pochopnie albo istnieją argumenty przemawiające za utrzymaniem A1.

Cofnięcie zaświadczenia A1 - co dalej?

Przede wszystkim nie warto wpadać w panikę.

Najważniejsze jest spokojne przeanalizowanie swojej sytuacji prawnej i ustalenie:

• jakie skutki wywołuje decyzja ZUS,
• czy istnieją podstawy do odwołania,
• jakie ryzyka mogą pojawić się po stronie niemieckich instytucji,
• oraz jakie działania można jeszcze podjąć.

Z mojego doświadczenia wynika, że nawet bardzo trudne sprawy związane z cofnięciem A1 można odpowiednio uporządkować i znaleźć rozwiązanie, pod warunkiem, że przedsiębiorca odpowiednio wcześnie podejmie właściwe działania.

✅ Sekcja FAQ

❓ Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy ZUS może cofnąć zaświadczenie A1 po kilku latach?

Tak. ZUS może wydać decyzję o cofnięciu zaświadczenia A1 również za okresy wsteczne - nawet po kilku latach od wydania dokumentu.

Dlaczego ZUS cofa zaświadczenia A1?

Najczęściej ZUS uznaje, że przedsiębiorca nie prowadził tzw. znaczącej działalności na terytorium Polski. W praktyce problem dotyczy głównie firm osiągających większość obrotów w Niemczech.

Ile obrotu trzeba osiągać w Polsce, aby utrzymać A1?

Co do zasady przyjmuje się, że działalność prowadzona w Polsce powinna generować około 25% całkowitych obrotów przedsiębiorstwa. Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej oceny.

Czy DRV może zainteresować się cofnięciem A1?

Tak. Cofnięcie zaświadczenia A1 może skutkować zainteresowaniem ze strony niemieckiej instytucji ubezpieczeniowej DRV (Deutsche Rentenversicherung).

Czy po cofnięciu A1 grożą zaległe składki?

W niektórych przypadkach może pojawić się ryzyko dochodzenia zaległych składek przez niemieckie instytucje. Każda sytuacja wymaga jednak indywidualnej analizy prawnej.

Czy można odwołać się od decyzji ZUS o cofnięciu A1?

Tak. Od decyzji ZUS przysługuje odwołanie do sądu i w wielu przypadkach warto przeanalizować możliwość zakwestionowania decyzji.

Czy cofnięcie A1 oznacza, że działalność była prowadzona nielegalnie?

Nie. Cofnięcie zaświadczenia A1 nie oznacza automatycznie, że przedsiębiorca działał nielegalnie. Oznacza natomiast konieczność oceny, któremu systemowi ubezpieczeń społecznych przedsiębiorca powinien podlegać.

Co zrobić po otrzymaniu decyzji o cofnięciu A1?

Przede wszystkim warto spokojnie przeanalizować swoją sytuację, dokumentację oraz możliwe konsekwencje zarówno po stronie ZUS, jak i niemieckich instytucji.

Czy każdą sprawę po cofnięciu A1 da się uporządkować?

Z mojego doświadczenia wynika, że nawet trudne sprawy związane z cofnięciem A1 można odpowiednio przeanalizować i znaleźć rozwiązanie, pod warunkiem podjęcia działań odpowiednio wcześnie.

Zobacz jeszcze:

• A1 z art. 13, czyli czego ZUS czasami nie rozumie…
• Od czego zacząć delegowanie do Niemiec?
• Wycofanie zaświadczenia A1 i ubezpieczenia w Niemczech

O mnie

dr Katarzyna Styrna-Bartman, LL.M. jest radcą prawnym w BLU Kancelarii Prawnej we Wrocławiu oraz autorką bloga bartmanlegalupdates.com, na którym w przystępny i praktyczny sposób analizuje zagadnienia związane z delegowaniem pracowników, europejskim prawem pracy, międzynarodowym prawem podatkowym oraz prawnymi aspektami działalności gospodarczej prowadzonej pomiędzy Polską a Niemcami.

Posiada niemiecki doktorat z prawa uzyskany na Uniwersytecie w Ratyzbonie (Universität Regensburg). Dzięki temu łączy znajomość polskiego i niemieckiego systemu prawnego z praktycznym doświadczeniem w obsłudze przedsiębiorców prowadzących działalność transgraniczną.

Specjalizuje się w doradztwie dla firm działających na rynku niemieckim – w szczególności w sprawach dotyczących delegowania pracowników, obowiązków podatkowych, sporów z niemieckimi kontrahentami oraz przygotowywania i opiniowania umów handlowych w relacjach międzynarodowych.

Na co dzień wspiera przedsiębiorców w analizie modeli prowadzenia działalności w Niemczech, w tym w szczególności w zakresie prawidłowego delegowania pracowników, obowiązków rejestracyjnych oraz relacji z niemieckimi organami administracji.

„Nie piszę o przepisach dla samych przepisów – piszę po to, aby pomóc przedsiębiorcom zrozumieć ich konsekwencje w praktyce.”

W jakich sprawach najczęściej pomagamy przedsiębiorcom

Wsparcie kancelarii najczęściej dotyczy sytuacji takich jak:

• kontrola Zoll w firmie delegującej pracowników do Niemiec,
• pisma z niemieckich urzędów dotyczące delegowania pracowników lub wynagrodzenia minimalnego,
• analiza modeli współpracy z niemieckimi kontrahentami (outsourcing usług czy praca tymczasowa),
• spory z niemieckimi kontrahentami,
• analiza obowiązków podatkowych związanych z działalnością prowadzoną w Niemczech,
• postępowania prowadzone przez niemieckie organy po kontroli.

W takich sytuacjach kluczowe znaczenie ma szybka analiza problemu oraz właściwa strategia działania.

Współpraca międzynarodowa

BLU Kancelaria Prawna współpracuje również z prawnikami z Niemiec oraz doradcami podatkowymi z Polski i Niemiec, co pozwala na kompleksowe wsparcie przedsiębiorców prowadzących działalność transgraniczną.

Jeżeli prowadzisz działalność na rynku niemieckim lub planujesz delegowanie pracowników do Niemiec i potrzebujesz wsparcia prawnego w tym zakresie, zapraszam do kontaktu: .📩