Niemieckie przepisy szansą dla krajowych przedsiębiorców, czyli o legalnym zatrudnianiu Ukraińców
Autorka: dr Katarzyna Styrna-Bartman LL.M. – radca prawny, specjalistka w zakresie prawa delegowania pracowników do Niemiec i reprezentowania firm delegujących w sporach z niemieckimi firmami. Autorka bloga bartmanlegalupdates.com.
Spis treści:
- Co to oznacza w praktyce?
- Co ta ochrona szerzej oznacza i jak ją można uzyskać?
- Co daje „procedura § 24“?
- Czy przepisy niemieckie są szansą dla krajowych przedsiębiorców?
Do dnia 4 marca 2025 roku zostało przedłużone obowiązywanie szczególnych przepisów ochronnych dla obywateli Ukrainy szukających ochrony na terytorium Niemiec.
Podstawą legalności pobytu Ukraińców na terytorium Niemiec jest w tym przypadku § 24 Aufenthaltsgesetz, stąd też właściwa procedura jest często nazywana w skrócie „procedurą § 24“. Kwestie dotyczące legalizacji pobytu Ukraińców w Niemczech są uregulowane w Verordnung zur vorübergehenden Befreiung vom Erfordernis eines Aufenthaltstitels von anlässlich des Krieges in der Ukraine eingereisten Personen (Ukraine-Aufenthalts-Übergangsverordnung – UkraineAufenthÜV).
Niewątpliwie obywatele Ukrainy mają od 24 lutego 2022 r. szczególny status na terytorium Niemiec.
Co to oznacza w praktyce?
Obywatele Ukrainy, którzy przed dniem 24 lutego 2022 r. posiadali miejsce stałego pobytu na terytorium Ukrainy, mogą nadal korzystać z ochrony, którą gwarantuje dla nich prawo niemieckie w związku z wojną na Ukrainie.
Co ta ochrona szerzej oznacza i jak ją można uzyskać?
Obywatele Ukrainy mogą przebywać i pracować na terytorium Niemiec po uzyskaniu zezwolenia. Tym samym § 4a niemieckiej ustawy Aufenthaltsgesetz znajduje także w stosunku do nich odpowiednie zastosowanie. Przepis ten stanowi bowiem, że podjęcie pracy na terytorium Niemiec jest możliwe, jeżeli dana osoba posiada prawo pobytu na terytorium Niemiec. W tym zakresie prawo niemieckie nie przewiduje żadnych odstępstw dla obywateli Ukrainy.
Przepisy przewidują jednak pewne uproszczenia w tej kwestii właśnie dla Ukraińców.
Obywatel Ukrainy, który chciałby legalnie przebywać i pracować na terytorium Niemiec, powinien w pierwszej kolejności złożyć wniosek o zezwolenie na pobyt (Aufenthaltserlaubnis). Zanim takie zezwolenie zostanie wydane (zazwyczaj procedura trwa kilka tygodni) urząd wydaje dokument tymczasowy, tzw. Fiktionsbescheinigung, który pozwala także na podjęcie pracy na terytorium Niemiec (§ 81 ust. 3 zd. 1 AufenthG). W dokumencie powinna znaleźć się adnotacja o możliwości podjęcia pracy z oznaczeniem „Erwerbstätigkeit erforderlich“. Co ważne, nie jest wymagana zgoda Federalnej Agencji Pracy na wykonywanie pracy przez cudzoziemca. Szczególne zasady obowiązują jednak dla określonej grupy zawodów, jak lekarze, nauczyciele, czy rzemieślnicy, których kwalifikacje podlegają uznaniu w odrębnej procedurze.
Wnioski o zezwolenie na pobyt składa się co do zasady szybko, a procedury są możliwie odformalizowane. Nie ma bowiem zastosowania szczegółowa procedura badania przesłanek udzielenia zezwolenia wymagana standardowo niemiecką ustawą pobytową.
Wystarczy złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt.
W celu przyspieszenia procedur, przed złożeniem wniosku o zezwolenie na pobyt, osoba powinna zameldować swój pobyt we właściwym urzędzie miasta (Einwohneramt). Następnie można złożyć wniosek o zezwolenie na pobyt bezpośrednio we właściwym urzędzie. Do wniosku należy dołączyć paszport wraz z kopią tłumaczenia, jeżeli paszport nie jest biometryczny. Należy wskazać, że każde miasto/gmina posiada własną procedurę uzyskiwania zezwoleń (czasami wymagane jest uprzednie złożenie wniosku online, czy też umówienie terminu wizyty w urzędzie).
Co daje „procedura § 24“?
Przede wszystkim procedura § 24 umożliwia obywatelom Ukrainy legalny pobyt i pracę na terytorium Niemiec. Osoby takie mogą także skorzystać z pomocy socjalnej w Niemczech, czy też ochrony zdrowotnej.
Czy przepisy niemieckie są szansą dla krajowych przedsiębiorców?
Na pewno „procedura § 24” jest szansą dla krajowych pracodawców zainteresowanych legalnym zatrudnianiem obywateli Ukrainy na terytorium Niemiec u krajowych pracodawców. Szczegóły procedury omawiamy podczas szkoleń i doradztwa indywidualnego dla Firm.
Zobacz jeszcze:
- Delegowanie do Niemiec w 2026 roku – wiza Vander Elst czy paszport biometryczny? Najnowsze orzecznictwo
- Modele współpracy z opiekunkami – jak wybrać najlepsze rozwiązanie?
O mnie
dr Katarzyna Styrna-Bartman, LL.M. jest radcą prawnym w BLU Kancelarii Prawnej we Wrocławiu oraz autorką bloga bartmanlegalupdates.com, na którym w przystępny i praktyczny sposób analizuje zagadnienia związane z delegowaniem pracowników, europejskim prawem pracy, międzynarodowym prawem podatkowym oraz prawnymi aspektami działalności gospodarczej prowadzonej pomiędzy Polską a Niemcami.
Posiada niemiecki doktorat z prawa uzyskany na Uniwersytecie w Ratyzbonie (Universität Regensburg). Dzięki temu łączy znajomość polskiego i niemieckiego systemu prawnego z praktycznym doświadczeniem w obsłudze przedsiębiorców prowadzących działalność transgraniczną.
Specjalizuje się w doradztwie dla firm działających na rynku niemieckim – w szczególności w sprawach dotyczących delegowania pracowników, obowiązków podatkowych, sporów z niemieckimi kontrahentami oraz przygotowywania i opiniowania umów handlowych w relacjach międzynarodowych.
Na co dzień wspiera przedsiębiorców w analizie modeli prowadzenia działalności w Niemczech, w tym w szczególności w zakresie prawidłowego delegowania pracowników, obowiązków rejestracyjnych oraz relacji z niemieckimi organami administracji.
„Nie piszę o przepisach dla samych przepisów – piszę po to, aby pomóc przedsiębiorcom zrozumieć ich konsekwencje w praktyce.”
W jakich sprawach najczęściej pomagamy przedsiębiorcom
Wsparcie kancelarii najczęściej dotyczy sytuacji takich jak:
- kontrola Zoll w firmie delegującej pracowników do Niemiec,
- pisma z niemieckich urzędów dotyczące delegowania pracowników lub wynagrodzenia minimalnego,
- analiza modeli współpracy z niemieckimi kontrahentami (outsourcing usług czy praca tymczasowa),
- spory z niemieckimi kontrahentami,
- analiza obowiązków podatkowych związanych z działalnością prowadzoną w Niemczech,
- postępowania prowadzone przez niemieckie organy po kontroli.
W takich sytuacjach kluczowe znaczenie ma szybka analiza problemu oraz właściwa strategia działania.
Współpraca międzynarodowa
BLU Kancelaria Prawna współpracuje również z prawnikami z Niemiec oraz doradcami podatkowymi z Polski i Niemiec, co pozwala na kompleksowe wsparcie przedsiębiorców prowadzących działalność transgraniczną.
Jeżeli prowadzisz działalność na rynku niemieckim lub planujesz delegowanie pracowników do Niemiec i potrzebujesz wsparcia prawnego w tym zakresie, zapraszam do kontaktu: .📩
